­

Landschap 1

Kees, onze landschapsarchitect, deelt zijn visie met ons over de vorming van het landschap.

De algemeen heersende definitie luidt: landschapsarchitectuur is het ontwerpen, plannen en omvormen van de ruimtelijke indeling van een onbebouwd plangebied. Daartoe behoren alle buitenruimten, zoals parken, sportvelden, recreatieterreinen, openbare ruimten en tuinen en alle andere open ruimten in stedelijke en plattelandsgebieden. Landschap leeft. Het is permanent aan verandering onderhevig. Nieuwe impulsen zorgen voor bewustwording en verdieping mits we er goed mee omgegaan.Wat zijn de kwaliteiten die wij moeten koesteren? Waarin herkennen wij ons? Wat is onze geschiedenis? Veranderingen houden ons fris, zorgen dat we in conditie blijven. Dat geldt ook voor het landschap. Nieuwe impulsen, mits zorgvuldig toegevoegd, maken het landschap rijker.

Een juiste analyse en waardering van bodem, ontstaanswijze, gebruik, kenmerken, geschiedenis, potenties en wensen zijn voorwaarden om ingrepen te mogen plegen. Zijn de wensen inpasbaar en hoe dan? Door het landschap met respect te behandelen, behandelen wij ons zelf met respect. Landschap blijft landschap maar wij zijn verantwoordelijk voor de kwaliteit.

Dit wil ik illustreren met een voorbeeld, dat ik opdeed na een inspirerende excursie door de Millingerwaard.De Millingerwaard is een natuurgebied in de gemeente Berg en Dal in Gelderland en maakt deel uit van het grotere gebied Gelderse Poort dat aangewezen is als Natura 2000-gebied. Naast natuurontwikkeling wordt er ruimte voor de rivier gecreëerd in verband met het project “ruimte voor de rivier”. Grondstofwinning, natuurontwikkeling en veiligheid trekken samen op. In aanvang werd er enkel klei gewonnen ten behoeve van de baksteenindustrie. De omvang en locatie van de ontgravingen volgde het tempo van bouwend Nederland. Hoog conjunctuur betekent meer bouw; grotere vraag naar baksteen; meer afgravingen. Laag conjunctuur betekent minder bouw; minder afgravingen. Is de trend rood dan vinden de afgravingen op een andere locatie plaats dan wanneer gele architectuur in de mode is. (Rode baksteen wordt van een andere klei gemaakt dan gele baksteen.) Aan het einde van de excursie kwamen we in dit geval tot de volgende illustrerende uitspraak: “landschap volgt architectuur”.

Conclusie: landschapsarchitectuur is complexer dan de algemeen heersende definitie. Het karakter van het landschap wordt bepaald door natuurlijke en/of menselijke factoren en de interactie daartussen.

­